Een meldingsplicht voor scouts van andere clubs, het afgrendelen van het sportpark als er jeugdwedstrijden worden gespeeld; de clubs uit de Eredivisie schuwen drastische maatregelen niet langer om zichzelf tegen buitenlandse clubs en scouts te wapenen. Intussen groeit het lijstje met talenten dat voortijdig Nederland verlaat gestaag, zo blijkt uit een artikel dat deze week in Voetbal International verscheen.

Jean-Yves van der Korput

Jean-Yves van der Korput is de controlerende middenvelder van NVC 2. De Amsterdammer voetbalt met nummer 10 en is van mening dat hij hoger hoort te spelen. ‘Bij een Hoofdklasser, misschien zelfs een Topklasser, moet ik wel meekomen’, zegt de voetballer die nu in de Reserve tweede klasse speelt. Zes jaar geleden werd hij als speler van Zeeburgia B1 gescout door het Engelse Portmouth. ‘We speelden een toernooi in Italië. Mijn ouders waren er ook en we werden aangesproken door een makelaar. Hij vertelde me dat Portmouth me wilde hebben’. De tussenpersoon bleek verrassend snel concreet te worden en de pas zestienjarige van der Korput was direct in voor het avontuur. Eerder dat seizoen had hij een maandje bij Ajax getraind. Bij AZ had hij een proeftraining en een testwedstrijd afgewerkt. Beide stages gingen in zijn ogen prima. ‘Zowel Ajax als AZ bleven echter maar treuzelen. Ik kreeg maar niets te horen. Als je dan de kans krijgt om naar een club uit de Premier League te gaan..Ik heb geen moment getwijfeld’.  De sportieve uitdaging vormde de basis voor zijn keuzen, maar de nu 22-jarige van der Korput kreeg daarnaast ook een prima contract voorgeschoteld. ‘Ik tekende voor twee jaar. Mijn salaris was 3000 pond per maand. Dat is natuurlijk veel voor een zestienjarig ventje'.

De mensen daar zorgden prima voor Van der Korput, maar of hij het zou redden, hing af van de jonge Nederlander zelf. ‘Ik had veel moeite me aan te passen aan de manier van voetballen. Die was totaal anders dan ik gewend was. Pas in mijn tweede seizoen lukte dat, maar toen kwamen de blessures’. Pijn aan lijf en leden stonden een doorbraak in de weg. Na twee jaar keerde van der Korput terug naar Nederland. ‘Eerst naar SV Huizen en toen ben ik gestopt. Ik had er geen zin meer in. Dat had niets te maken met Portmouth. Van die keuze heb ik geen moment spijt gehad. Ik ben daar een man geworden. Voetbal is nu een beetje naar de achtergrond geschoven. Dat is best jammer. Ik kan veel meer dan ik laat zien, maar ik heb ook mijn studie Bedrijfskunde nog’.

SC Heerenveen

Levensverhalen zoals die van Jean-Yves van der Korput doen Jan de Jonge zuchten, De baas van de opleiding van SC Heerenveen zag enkele jaren geleden Vincent van den Berg vanuit Friesland naar Arsenal vertrekken. Inmiddels is deze linksbuiten actief bij Excelsior Maassluis in de Zaterdag Hoofdklasse B. ‘Hoe triest het ook is, dit soort voorbeelden zijn voor ons heel bruikbaar, zegt de Jonge eerlijk. ‘Vincent was voor ons een groot talent, maar voor Arsenal niet. Wij hadden het idee dat hij het eerste elftal kon halen, bij Arsenal werd hij een van de velen. Wij gebruiken deze voorbeelden richting de ouders/verzorgers van spelers die in dezelfde situatie terecht komen. De enige manier om je hier tegen te wapenen, is door de ouders ‘op te voeden’. Het is jammer dat niet alle betrokkenen inzien hoe goed we het hier in Nederland voor elkaar hebben op het gebeid van opleiding en infrastructuur. Hier spelen de allerjongsten al op het hoogste niveau al tegen elkaar. Dat zie je nergens ter wereld. Daarom leiden we hier zoveel goede spelers op’.

Vitesse

Vitesse heeft al jaren een veel grotere reputatie op het gebied van opleiden. Eind volgend jaar hoopt Vitesse een gloednieuw trainings-en jeugdcomplex te betrekken. Technisch directeur Ted van Leeuwen speelt met het idee de toegangspoort te sluiten voor buitenstaanders. De voortdurende belegering van buitenlandse clubs en de openlijke vrijage met de ouders en jeugdspelers begint volgens hem bizarre vormen aan te nemen. ‘We zien geregeld mensen van de grotere Engelse clubs. Zij nodigen onze spelers achter onze rug om uit voor stages. Wij geven daar geen toestemming voor, maar ouders zijn makkelijk te paaien met een weekendje Londen. Regelmatig nodigen ze ook spelers van veertien, vijftien jaar uit. Omdat zij nog amateurs zijn, kunnen we daar niets tegen doen. We zien nu dat ook de Duitse clubs steeds actiever worden en zelfs de Turkse nationale bond scout bij ons. Zij nodigen Turks-Nederlandse spelers uit voor stages in Duitsland. Daar werken we nog wel aan mee.'

Elders in Europa hebben clubs protocollen opgesteld die Van Leeuwen met aandacht tot zich heeft genomen. ‘Een jeugdspeler van Chelsea mag voor een thuisduel twee mensen uitnodigen. De namen moet je doorgeven. Als je oma opgeeft en zij vergeet haar paspoort, dan mag ze niet naar binnen. Dat gaat wat ver, maar moeten wij clubs die dit soort maatregelen nemen, wel gastvrij blijven ontvangen? In Portugal gaan de topclubs nog verder. ‘Er zijn clubs die het niet toestaan dat ouders bij een training komen kijken. De verklaring is dat die ouders ook niet in het klaslokaal bij hun kind komen. Het is een aparte visie, maar ergens snap ik het wel'.

Feyenoord

Onder meer gedwongen door de financiële problemen werkt trainer Ronald Koeman bij Feyenoord met een hoog aantal eigen spelers. ‘Bij ons krijg je snel een kans op speeltijd in de A-selectie. 'Daar wijzen we ouders graag op',  zegt Hoofd Opleiding Stanley Brard.  Om veel van deze talenten ook zonder een miljoenentekort de stap van Varkenoord naar De Kuip zouden hebben gezet, is Feyenoord een gewilde standplaats voor buitenlandse scouts. Manchester City en Chelsea namen afgelopen zomer respectievelijk Karim Rekik en Nathan Ake over. Eerder lokte Arsenal  Kyle Ebicilio weg en koos Jeffrey Bruma ook voor een avontuur bij Chelsea. Rajiv van La Parra ging naar Caen in Frankrijk. Omdat deze talenten nog te jong waren voor een contract, ontvang Feyenoord in alle gevallen slechts een opleidingsvergoeding van enkele tonnen.

Brard heeft respect voor ieders keuze, maar heeft vooral kanttekeningen bij een Engels avontuur voor jonge spelers. ‘Het is vaak een soort sprookje. Er is contact met grote namen, je krijgt prachtige accommodaties te zien en natuurlijk veel geld. Wat ze echter vergeten te zeggen, is dat je als zestien of achttienjarige of alleen vriendschappelijk of in een onder-19 competitie komt te spelen. Geloof me, dat maakt van geen enkel talent een betere voetballer. Wij ontmoeten met onze jeugdploegen regelmatig de leeftijdsgenoten van Arsenal, Chelsea, Manchester City en Manchester United. Daar worden we niet warm of koud van’. Brard kijkt er al lang niet meer vreemd van op dat hij op zaterdag heel wat buitenslandse clubscouts langs de lijn ziet staan. ‘Heel sporadisch stap ik op een onbekende af, maar de meesten ken ik inmiddels van gezicht. Die geef ik een hand. Soms maak ik een praatje. Het zijn nooit de clubs zelf, hun scouts of de ouders van jongens die ons vertellen wat er gaande is. Van de vijf spelers die tot nu toe bij ons zijn weggehaald, is het allemaal achter onze rug om begonnen. Signalen dat er wat speelde kregen we van anderen. Dat is niet prettig, maar we kunnen er niets aan veranderen’.

Melvin Fleur

In 2001 kreeg Melvin Fleur als speler van Ajax A1 een prachtig contractvoorstel van Anderlecht. De toen 19-jarige voetballer kon voor drie seizoenen tekenen. ‘Ik zat op dat moment een jaar of tien in de opleiding bij Ajax. Een jaar eerder mocht ik nipt blijven. Omdat Rafael van der Vaart vroegtijdig werd doorgeschoven naar de A-selectie. Mijn tweede seizoen in de A1 ging wel goed. Ol werd basisspeler en zelfs jeugdinternational’.

Toch twijfelde hij niet toen zaakwaarnemer Sören Lerby met Anderlecht kwam aanzetten. ‘Sportief zag ik het direct zitten en het geld stimuleerde natuurlijk ook. Bovendien deed Ajax me pas maanden later een aanbieding. Toen had ik mijn keuze al gemaakt’. Fleur is nu 29 en voetbalt niet meer. VV Noordwijk was zijn laatste club. Over ongeveer anderhalf jaar hoopt hij zijn studie fysiotherapie af te ronden.

Tragiek

In verhalen als die van Melvin Fleur en Jean-Yves van der Korput schuilt een zekere tragiek, We zullen echter nooit weten of zij zich door middel van een andere keuze hadden kunnen verzekeren van een loopbaan die beter past bij het talent dat ze ooit werd toegeschreven. En de twee staan niet alleen. Quincy Owusu-Abeye, ooit een groot talent bij Ajax, is bij Panathinaikos bezig aan zijn negende avontuur bij een buitenlandse profclub. Voor de duidelijkheid: de inmiddels voor Ghana uitkomende ex-speler van Oranje onder 20 is pas 25 jaar. Tegenstanders van het fenomeen clubhoppen voor talenten zullen de keuzes van de vleugelspeler niet begrijpen. Maar hij is tenminste nog profvoetballer. Sergio de Windt, die in 2000 van Ajax naar Juventus vertrok, speelt nu bij eersteklasser CSW uit Wilnis.. De pas negentienjarige Nadir Ciftci, die zijn opleiding genoot bij ADO Den Haag, hoeft als contractspeler bij de Turkse middenmotor Kayserispor nog niet te wanhopen, maar hij maakt zich wel zorgen. Hij zat als zestienjarige in de trainerskamer van Sven-Göran Eriksson. De Zweed was manager bij Manchester City em gaf hem een shirt met zijn naam erop en rugnummer 9. In Londen lg er op hetzelfde moment ook een contract klaar bij Arsenal. ‘Na een bezoekje aan City tegen de Spurs waren mijn vader en ik verkocht. City zou het worden en ik tekende een voorcontract’, vertelt Ciftci. ‘Een paar weken later werd Eriksson echter ontslagen en nam die miljardair de club over. Alle aanbiedingen werden ingetrokken en bij Arsenal was geen ruimte meer. West Ham United en Portsmouth waren nog over. Ik koos voor de laatste club. Ik heb er overwegend drie prachtige jaren gehad. Heb er veel in het eerste gespeeld. Zelfs Guus Hiddink, toen nog bondscoach van Turkije, kwam kijken. Ik was negentien toen de we FA cup wonnen, een geweldige ervaring, ondanks dat ik niet mocht meedoen. Afgelopen seizoen liep mijn contract af. Ik kon bijtekenen, maar er was veel interesse uit de Premier League. We- mijn vader, zaakwaarnemer Armand Doorn en ik- besloten te wachten. Dat is een foute keuze geweest. Nu zit ik bij Kayserispor. Mooie club, maar ik speel nauwelijks’.

De aanvaller zit meestal op de bank. Met regelmaat stuurt coach Shota Arveladze hem echter ook naar de tribune. ‘Wat ik hier als negentienjarige verdien is echt ongelofelijk, zegt de Turkse Nederlander. ‘Maar als je niet speelt, dan kijk je daar toch wat anders tegenaan, Ik heb nog een contract voor drie jaar, maar sta nu stil in mijn ontwikkeling. Dat is niet goed’.

PSV

PSV verloor tot nu toe pas drie keer een jeugdspeler aan een buitenlandse club: Patrick van Aanholt , die maar twee jaar in de jeugd van PSV speelde, vertrok in 2007 naar Chelsea. Zijn contract on Londen werd onlangs verlengd, maar inmiddels is de Bosschenaar al voor de vierde keer uitgeleend. Ibrahim Maaroufi vertrok in 2006 naar Inter en speelt nu voor RC Mechelen in de Belgische derde divisie. Engin Bekdemir vertrok in 2009 na een ruzie met toenmalig hoofd opleidingen Wiljan Vloet naar FC Porto. Hij zit nu bij Kayserispor in dezelfde situatie als Hagenaar Nadir Ciftci: veel geld voor zijn leeftijd, maar op het moment bar weinig sportieve toekomst.

Bij PSV krijgen ze het opleiden steeds beter onder de knie, maar nog voor de eerste bloemen van het nieuwe beleid ontluiken, worden ze geplukt door enkele ongeduldige kapiatlisten. De vader van de jonge Belg Andreas Hoelgebaum Pereira kwam onlangs vertellen dat zijn zoon in januari – als hij zestien is- naar Manchester United vertrekt, De vrees is dat Zakaria Bakkali, nu nog vijftien, hem in de zomer volgt is groot. Hoewel PSV zijn vader als zeer verstandig karakteriseert, weten ze ook dat Manchester City alles op alles zet om de aanvaller uit Luik in te palmen. Onlangs werd pa Bakkali gebeld door Vincent Kompany, selectiespeler bij de rijkste club ter wereld. Een dergelijke flirt valt te weerstaan, maar geld is lelijk, zeggen ze in Brabant. De salarissen voor spelertjes van de leeftijd en het kaliber van Bakkali liggen bij Manchester City rond de twee ton. Dat is exclusief een tekengeld dat bijna twee keer zo hoog is. Dat is andere koek dan de leaseauto en het huurhuis waarmee PSV het voetballertje twee jaar geleden bij Standard Luik weglokte.

Vorige week zag VI op de Herdgang dat PSV niet vreemd moet opkijken als talent Riechedly Bazoer straks de wijk neemt. Deze pas net vijftienjarige centrale verdediger is al opgepikt door mensen van makelaarskantoor Forza Fides. Het bedrijf van de FIFA-agenten Daan Kramp en Revien Kanhai kwam vorig jaar in opspraak omdat de heren de transfers van de toen nog vijftienjarige Nathan Aké en Branco van den Boomen geïnitieerd zouden hebben. Een boete, schorsing of berisping bleef uit, omdat de openbare aanklager niet kon hardmaken dat er in strijd met de regelementen was gehandeld. En dus voelt Kanhai zich nog wettelijk noch moreel geremd om op zaterdagmiddag in de kantine van De Herdgang rustig te keuvelen met moeder Bazoer. Bij PSV kunnen talenten van zijn leeftijd maximaal vijftienduizend euro bruto verdienen. In het buitenland al snel minimaal het achtvoudige.

Hoofd Opleiding Jelle Goes zal in januari de ouders van zijn talenten weer wijzen op de spelregels van het contact met een zaakwaarnemer. Ook zal hij ze dan wederom wijzen op de nadelen van een vroegtijdig vertrek uit Nederland. ‘Een speler moet zich absoluut geen gevangene van een club voelen, maar het zou voor alle partijen het beste zijn als ze de minimumleeftijd voor een overstap naar het buitenland met een of nog liever twee jaar verhogen, zegt Goes. ‘Daarmee dwing je clubs het niveau van hun opleiding te verhogen en beloon je ze er mee dat de grote talenten langer beschikbaar blijven’.

AZ

Aloys Wijnker, hoofd opleidingen van AZ, richt zich net als SC Heerenveen vooral op de ouders. ‘Je moet als club blijven investeren in de relatie met de ouders’, legt de ex-prof uit. Hij geeft toe dat AZ, net als PSV en Ajax, zelf ook spelers op jonge leeftijd uit het buitenland haalt, maar volgens hem is dat niet te vergelijken met de overstap van een Nederlandse jeugdspeler naar Engeland. ‘Ik durf te beweren dat de opleiding in Nederland veel beter is dan bijvoorbeeld die in IJsland, waar wij spelers hebben gehaald. Ik ben bij Liverpool en Newcastle United geweest, Ik raak niet in de war van de inhoudelijke kant van de opleiding bij dat soort clubs’.

AZ raakte enkele jaren geleden Oghuzan Ӧzyakup kwijt aan Arsenal. Die heeft nog steeds zich op een doorbraak in Londen, maar Vincent Weijl kan een top carrière waarschijnlijk vergeten. Hij ging van Alkmaar naar Liverpool en liep onlangs als clubloze speler stage bij SC Cambuur. ‘In Engeland moeten clubs een minimum aantal zelfopgeleide spelers in de A-selectie opnemen. Spelers zijn daar eigen kweek als ze drie jaar voor hun 21^ste in de opleiding hebben gezeten. Dat werkt misstanden in de hand. Gelukkig zijn ze er niet op ingegaan, maar de vader van Adam Maher werd zelfs ’s nachts uit bed gebeld door scouts van Engelse clubs. Onlangs is een veertienjarige speler van ons door een scout aangesproken. Te gek voor woorden. Het idee van Vitesse om het sportpark af te sluiten leeft bij ons ook. Maar we zijn blij met het lijstje dat jullie publiceren. We hopen dat de jongens die nu al bij een buitenlandse topclub spelen, slagen, mar het rijtje spelers dat mislukt, is voor ons een goed wapen om ouders te overtuigen dat geld niet alles is’.

Lees meer over dit onderwerp: Jongensdromen aan diggelen,  Van Marwijk uit zorgen over snel vertrek talenten, Talenten, zorgenkindjes of avonturisten en Bruma: baat bij het buitenland