Home / Blog / Overig / Column Marco van Basten: 'We leiden te veel eenheidsworsten op'
Column Marco van Basten: 'We leiden te veel eenheidsworsten op'
11 september 2015
Bron: VI  10 september 2015

 

 

De wijze waarop wij in Nederland spelers opleiden, roept bij mij steeds meer vragen op. Waar ik me vooral over verbaas, is dat de jeugd regelmatig twee trainingen per dag voor de kiezen krijgt. Dat vind ik echt absurd. Door zo’n vol programma hebben kinderen de puf niet meer om nog ongedwongen op straat te spelen, terwijl dat juist ontzettend belangrijk is. Voetbal leer je door naar elkaar te kijken; door vier tegen vijf te spelen, of met drie grote jongens tegen vijf kleintjes. En dan bedoel ik niet dat malle panna-gedoe. Voetbal gaat om doelpunten maken en om winnen. Trucjes zijn voor het circus.

 

Een aantal jongens nam vroeger op straat de leiding en bepaalde de regels. Zo ontstond er een hiërarchie. Het is een natuurlijk proces. Later zie je dat terug op het veld. Nu ondergaan ze alles. Er is een cultuur van halen en brengen ontstaan en daar raken jongens murw van. Ze worden te veel in de watten gelegd. De opleidingen in Nederland zijn op zich goed, daar ligt het niet aan. Maar ik krijg zo langzamerhand het gevoel dat we een beetje doordraven. Kinderen van tien, elf of twaalf moeten ook een normaal sociaal leven kunnen leiden. Dus: rustig ontbijten, naar school en dan in de namiddag serieus aan de bak op een voetbalveld.

 

Ik heb nooit om negen uur ’s morgens getraind. Daar heb je toch de energie niet voor? Zelfs bij volwassenen zijn de kenners er nog steeds niet uit of twee keer trainen op een dag nou wel zo nuttig is. Een stokpaardje van veel specialisten is: je moet tienduizend uren maken voordat je de materie volledig onder de knie hebt. Dat geldt voor meer dingen die een mens doet. Ik heb daar met diverse collega’s weleens discussies over gevoerd. Ik kan het niet wetenschappelijk onderbouwen en ik weet ook dat je heel veel moet oefenen voordat je een bepaald niveau bereikt, maar volgens mij kun je beter pakweg achtduizend uren maken waarvan je zeker weet dat die goed benut worden. Je moet fris en fit blijven en volgens mij is bij acht of negen trainingen per week eerder het tegendeel waar. Verzorg gewoon één keer per dag een goede training. Die kan soms best twee uur duren. Als ze dan nog tijd over hebben, gaan ze toch wel voetballen. Want daar zijn ze gek op. En als ze geen extra uurtje meer hebben, blijft er in elk geval genoeg aandacht en enthousiasme over voor de volgende training. Dat is waar het uiteindelijk om gaat. Het moet uitdagend blijven, en geen sleur worden.

 

Ik ben er ook geen voorstander van om kinderen al op jonge leeftijd uit hun vertrouwde omgeving weg te halen. Ik weet wel dat de maatschappij veranderd is; dat het drukker is geworden in het verkeer. Ik kon vroeger nog probleemloos om half vier van Utrecht naar Amsterdam reizen. Minder files, meer tijd en ruimte. Maar toch… Ik ben ervan overtuigd dat je met de hedendaagse structuur in Nederland ook dicht bij huis prima kunt opgroeien als voetballer. In alle windstreken vind je goede clubs en opleidingen. Zorg dat je in jouw dorp of stad de beste bent, dan komt het wel. Wat je nu ziet, is dat ze zelfs al naar het buitenland vertrekken als ze vijftien of zestien zijn. Dat heeft pas echt zin als je ook wekelijks gaat spelen en belangrijk bent. Dan blijf je je ontwikkelen, zeker als je nog geen 25 bent. Anders doe je jezelf tekort.

 

Hoeveel van die vroege vogels zijn werkelijk doorgestroomd? Bruma speelt bij PSV, Rekik bij Marseille. Aké zit bij de selectie van Chelsea. Het gros krijgt niet eens een kans omdat er veel grote jongens rondlopen. En daardoor kun je ook niet gericht trainen, want door het overvolle speelschema worden de trainingen aangepast. Nee, dan ben je in de Eredivisie beter af. Ervaring opdoen, na drie of vier jaar een stap maken. Dat is verstandiger dan gelijk zwichten voor grote bedragen en een paar bokkensprongen maken in het buitenland. En daar hoef je echt niet dagelijks tachtig kilometer voor te reizen. Je ziet bij wijze van spreken in het oosten busjes van clubs uit het westen rijden. Gekkenwerk. De grote clubs doen het, dus de rest rent erachteraan. Al doet Real Madrid het, dan zou ik het nog niet willen. Mensen gebruiken graag het argument dat Ajax, PSV en Feyenoord de beste leerschool bieden. Vind ik onzin. Ik heb bij Heerenveen en AZ gewerkt en ik kan zeggen: die opleidingen deugen óók. Het enige verschil is dat Ajax vanwege de aantrekkingskracht veel meer goede spelers heeft. Maar qua trainers, oefenstof en faciliteiten is het allemaal redelijk vergelijkbaar.

 

Aangezien de meeste Nederlandse clubs elk dubbeltje moeten omdraaien, snap ik sowieso niet dat er zo veel geld wordt gestopt in busjes, chauffeurs, studiebegeleiding en meer van dat soort dingen. Jeugdspelers worden in nette pakken met stropdassen gehesen. Daar zit het ’m echt niet in. Ik hoor mensen praten over een twee- of drie-sterrenopleiding, over keurmerken en certi-ficaten. Ik vind het allemaal een tikkeltje overdreven. De vraag is: zijn we niet te professioneel bezig met onze jeugd? Het lijkt dat daardoor hun ontwikkeling eerder stagneert. Alles wordt voorgeprogrammeerd. Ze voeren opdrachten uit en hoeven zelf niet meer na te denken. Tijdens wedstrijden kijken ze vragend naar de kant. Doe ik het wel goed? Ze tikken die bal eindeloos rond, maar weten vaak niet eens waarom ze het zo doen.

 

In mijn optiek moeten we proberen op het gebied van studie en reizen weer meer verantwoordelijkheid bij de jongens zelf neer te leggen. Een beetje voetballer heeft een mening. Die heeft op straat geleerd handig en slim te zijn. Het is een essentieel deel van de ontwikkeling die een beetje uit het oog wordt verloren. De bovenmatig getalenteerde spelers blijven altijd wel goed. Maar ik heb nu het idee dat de persoonlijkheden of de aparte gevallen min of meer in een hoek worden gedreven. We leiden te veel eenheidsworsten op. Ik zie er nog weinig die het initiatief nemen en hun mond opendoen. Wanneer jij als persoon blijft groeien, ben je als voetballer ook wat vrijer en ben je in staat met moeilijke situaties om te gaan. Geluid maken op het veld is cruciaal. In een elftal heb je spelers nodig die aangeven wanneer er bijvoorbeeld druk gezet moet worden. Dan kan het nog vijf keer het verkeerde moment zijn, maar het gebeurt tenminste met z’n allen. Alles beter dan die heersende besluitenloosheid.

facebook twitter